Stawki VAT

Nowe stawki VAT w 2011 roku

Od 2011 roku zmianie ulegną stawki VAT. Podstawowy podatek od towarów i usług wzrośnie z 22 do 23 proc. Jakie będą tego skutki?

Z końcem 2010 roku upływa okres preferencyjnych stawek podatku od towarów i usług, wynegocjowanych w 2007 roku. Od 2011 roku przez kolejne trzy lata będą obowiązywać nowe stawki VAT. Według Ministerstwa Finansów podwyżka pokryje wkład na inwestycje strukturalne, który jest niezbędny do uzyskania unijnych dotacji.

Podstawowa stawka VAT, wzrośnie z 22 na 23 proc. Stawka 7 proc. zostanie podniesiona do 8 proc. , a stawka 3 proc. do 5 proc. Zmiany VAT  wpłyną na wysokość cen.

Należy pamiętać że faktura może zwierać w okresie przejściowym równolegle stare i nowe stawki VAT

Większy VAT - wyższe ceny

Wbrew zapewnieniom ministra finansów zmiana stawek VAT wpłynie na wzrost cen większości artykułów. Przede wszystkim zdrożeje energia i paliwa. Pociągnie to za sobą podwyższenie kosztów produkcji. Dodatkowe obciążenie produktów wyższym podatkiem spowoduje efekt kumulacji. Większość cen może podnieść się nie o 1 proc., ale o kilka do kilkunastu procent.

Podniesienie stawki 7 proc. do 8 proc. sprawi, że zapłacimy więcej za leki, niektóre media oraz materiały . Z 3 do 5 proc. wzrośnie VAT na żywność nieprzetworzoną, np. owoce, mleko, zboża oraz książki i czasopisma specjalistyczne. Spadnie natomiast stawka podatku  na żywność po przetworzeniu, z 7 na 5 proc.

Przykładowe ceny produktów spożywczych po wprowadzeniu nowych stawek VAT:

• chleb z 2,6 na 2,65 zł
• sok owocowy z 3,20 na 3,27
• ser żółty z 22,00 na 22,44
• szynka z 26,00 na 26,32
• ryż z 3,65 na 3,72
• filety z kurczaka z 15,99 na 16,31
• papierosy, np. z 9,80 na 9,99
• wódka, np. z 22,85 na 23,31

Wskazówki dla startujących w biznesie

Zakładając własną działalność gospodarczą, należy zapoznać się ze wszystkimi obecnymi na rynku możliwościami. Profesjonalne podejście, uwzględniające wiele czynników, ułatwi podjęcie jednej z najbardziej kluczowych decyzji w życiu.

Duża liczba osób rozpoczynających własną działalność, korzysta z wiedzy i wskazówek ekspertów. Niestety, nie każdy może pozwolić sobie na tego typu usługę. Co zatem ma zrobić początkujący przedsiębiorca?

Biznesplan

Biznesplan to opisowy zbiór analiz i przewidywań, określających cele przedsięwzięcia, ale też wyznaczających zadania i metody wiodące do jego realizacji. Przy spisywaniu takiego biznesplanu, nie należy zapomnieć o analizie branży i konkurencji, o metodach pozyskiwania środków finansowych, sposobie sprzedaży, polityce cenowej. Taki plan zarządzania pomoże nie tylko zdobyć dodatkowe fundusze (z instytucji unijnych, gminnych czy z banku), ale też ułatwi kierowanie działalnością gospodarczą. Wzór takiego dokumentu można odnaleźć w internecie.

Grupa docelowa

Określenie grupy docelowej to istotna kwestia, chociaż bardzo często traktowana jest po macoszemu. Przedsiębiorca powinien znać swoich przyszłych odbiorców. Zdawałoby się, że zadanie jest proste, jednak nie jest tak w rzeczywistości. Grupą docelową nie mogą być jedynie, np. „kobiety od 20 do 50 roku życia” – to zbyt obszerne pojęcie. Wszak młoda, 20-latka nie ma takich samych potrzeb, co dorosła 50-latka. Dlatego też, ważne jest szczegółowe ustalenie dodatkowych kryteriów określających np. preferencje naszych klientów. Warto ustalić takie parametry jak: wykształcenie, wiek, wysokość dochodów, miejsce pochodzenia, płeć lub liczba posiadanych dzieci.

Pracownicy

Znając profil działania firmy, należy zastanowić się, czy do jej prowadzenia będzie potrzebna dodatkowa pomoc. Oczywiście, najlepiej działać na początku samemu. Czasami jednak okazuje się, że sami nie jesteśmy w stanie dać sobie rady. Przyjmując do pracy dodatkową osobę trzeba sprawdzić, czy kandydat ma wystarczające kwalifikacje. Jeżeli przedsiębiorca ma zamiar przyjąć do pracy osobę bez doświadczenia, należy liczyć się z tym, że będzie to wymagało dodatkowych szkoleń, co pociąga za sobą zwiększone wydatki. Informacje o konieczności zatrudnienia pracowników, trzeba także ująć w biznesplanie.

Nadzorowanie wydatków

Przemyślane kierowanie wydatkami w firmie w istotny sposób wpływa na jej dochodowość. By umiejętnie nadzorować politykę pieniężną przedsiębiorstwa, trzeba wiedzieć, jak posługiwać się adekwatnymi narzędziami finansowymi. Istotna jest też umiejętność analizowania i korzystania z danych finansowych.

Podatki i księgowość

Otwierając działalność gospodarczą, należy wybrać formę organizacyjno-prawną. Od niej będzie zależeć sposób opodatkowania oraz rodzaj prowadzonej księgowości. Osoby fizyczne, prowadzące działalność gospodarczą, mogą wybrać formę opodatkowania taką jak:

• zryczałtowany podatek od dochodów,
• liniowy 19% podatek dochodowy
• podatek dochodowy na zasadach ogólnych według skali.

Kontakty biznesowe

Znajomości biznesowe są ważnym składnikiem prowadzenia działalności. Warto poświęcić nieco czasu na poszerzenie sieci relacji biznesowych, tzw. networking. Takie znajomości mogą być opłacalne w przyszłości.

Cennym źródłem danych przy zakładaniu własnej działalności jest internet i fachowa prasa. To doskonały zasób informacji jak również porad biznesmenów.

Moment powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT

Ogólne zasady powstania obowiązku podatkowego w przypadku VAT są proste. Cała trudność w ich stosowaniu polega na tym, że są wprost najeżone wyjątkami, czyli tzw. szczególnymi momentami powstania obowiązku podatkowego. Właściwe ich zastosowanie uchroni przed odpowiedzialnością karną.

Zagadnienie to jest niezwykle istotne nie tylko z punktu widzenia dostawcy, który wykazuje ten obowiązek w ściśle określonym momencie, ale również z punktu widzenia nabywcy, bowiem dla niego bardzo często prawo do odliczenia podatku powstaje w tym samym momencie co obowiązek podatkowy u dostawcy.

Zgodnie z art. 5 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają:

• odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski
• eksport towarów, rozumiany jako wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej
• import towarów, rozumiany jako przywóz towarów z krajów niezrzeszonych w unii
• towary objęte remanentem likwidacyjnym
• wewnatrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju
• wewnatrzwspólnotowa dostawa towarów
• import i eksport usług

Ogólna zasada powstania obowiązku podatkowego

W myśl art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, a więc z chwilą utraty możliwości swobodnego dysponowania tym towarem przez sprzedawcę. Jeżeli natomiast podatnik wysyła towar nabywcy lub wskazanej przez niego osobie trzeciej, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru jednej z tych osób. Od tej reguły istnieją jednak pewne odstępstwa. Są to tak zwane szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego i dotyczą:

• sprzedaży potwierdzonej fakturą
• przypadków związanych z terminem otrzymania zapłaty oraz z terminem wystawienia lub otrzymania faktury
• eksportu i importu towarów
• transakcji wewnątrzwspólnotowych
• opodatkowania czynności wykonywanych przez małych podatników
• likwidacji działalności gospodarczej

Potwierdzenie sprzedaży fakturą VAT

W myśl art. 19. ust. 4 ustawy o VAT, jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. To samo tyczy się faktur za częściowe wykonanie usługi.

W wielu przypadkach, od wzajemnej umowy pomiędzy sprzedającym a kupującym zależy, kiedy obowiązek podatkowy powstanie. Jeżeli bowiem sprzedaż towaru nastąpi w ostatnim tygodniu danego miesiąca, a strony ustalą, że faktura wystawiona będzie dopiero w siódmym dniu od daty sprzedaży, to taka transakcja zarejestrowana zostanie dopiero w ewidencji następnego miesiąca, w związku z czym zostanie wykazana w rozliczeniu za ten następny miesiąc. W ten sposób, wielu przedsiębiorcom udaje się przesunąć o cały miesiąc lub nawet kwartał obowiązek podatkowy od danej transakcji.

Zaliczka a podatek

Zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, jeżeli przed wydaniem towaru lub świadczeniem usługi otrzymano cześć należności, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek lub ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tej należności.

Obowiązek podatkowy w obrocie zagranicznym

Ustawodawca odrębnie określił moment powstania obowiązku podatkowego dla transakcji dokonywanych z krajami Wspólnoty oraz dla transakcji z krajami trzecimi, czyli niezrzeszonymi w Unii Europejskiej.

Transakcje wewnątrzwspólnotowe

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o VAT, w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, obowiązek podatkowy powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dostarczono towar. Od tej zasady istnieją jednak wyjątki, bowiem w przypadku gdy podatnik wystawił fakturę przed obowiązującym terminem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia tejże faktury.

> Artykuł 20 ust. 5, określa moment powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów. Powstaje on 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dostarczono towar będący przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia. W przypadku gdy podatnik otrzymał fakturę, wystawioną przez podatnika podatku wartości dodatniej przed terminem, o którym mowa powyżej, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia tejże faktury.

Import i eksport towarów

Odrębnie określony został obowiązek podatkowy w przypadku eksportu towarów poza terytorium Wspólnoty. Powstaje on na zasadach ogólnych, opisanych w art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o VAT, czyli z chwilą wydania towaru, a jeśli sprzedaż powinna być potwierdzona fakturą, wówczas obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż siódmego dnia, licząc od dnia wydania towaru.

Przy imporcie towarów, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powstania długu celnego (art.19 ust. 4 ustawy). Jeżeli towary importowane objęte są procedurą celną, uszlachetnienia czynnego w systemie ceł zwrotnych, odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych lub przetwarzania pod kontrolą celną, wówczas obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwila objęcia towarów tą procedurą. Natomiast jeśli import towarów objęty jest procedurą celną, składu celnego, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, tranzytu, a od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze i nie powstaje dług celny, wówczas obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wymagalności tych opłat.

Import i eksport usług

Obowiązek podatkowy importu usług świadczonych na rzecz podatników z innego państwa członkowskiego, powstaje z chwilą wykonania tych usług. Jeżeli na poczet tych usług uiszczane są zaliczki, to obowiązek podatkowy powstanie w momencie ich otrzymania. W przypadku gdy usługi świadczone są w sposób ciągły, przez okres dłuższy niż jeden rok, a terminy płatności nie upływają w danym roku, zgodnie z art. 19 ust. 19a pkt. 1 znowelizowanej ustawy o VAT, usługi uznawać się będzie za wykonane z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia tych usług.

Obowiązek podatkowy u małych podatników

Małym podatnikiem jest podmiot, u którego wartość sprzedaży brutto w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła równowartości 1 200 000 euro. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, może on wybrać kasową metodę rozliczeń, polegającą na tym, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem uregulowania całości lub części należności, nie później jednak niż 90 dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Uregulowanie należności w części powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części. Szczegółowe zasady rozliczania się z podatku przez małych podatników odnaleźć można w rozdziale trzecim, art. 21 pkt. 1-6, ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku dochodowym od towarów i usług.

Likwidacja działalności gospodarczej a obowiązek podatkowy

Obowiązek podatkowy VAT w przypadku likwidacji działalności gospodarczej, ciąży na spółkach cywilnych i handlowych niemających osobowości prawnej, na osobach fizycznych zaprzestających prowadzenia działalności oraz na podatnikach będących osobami fizycznymi, którzy nie wykonywali czynności opodatkowanych co najmniej przez okres 10 miesięcy. Zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, nie później jednak niż w 14 dniu, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Ministerstwo zapowiada - nie zmienią się stawki VAT

Warunki makroekonomiczne, oraz znaczące oszczędności w budżecie, dyscyplina finansów publicznych doprowadziła do zatrzymania wzrostu deficytu budżetowego a co za tym idzie nie grozi nam kolejna zapowiadana w ustawie zmiana stawek VAT z 23% na 25%.

Nie znaczy to że możemy poprzestać na tym co osiągnęliśmy, należy stale monitorować wydatki budżetowe oraz zwiększać dochody państwa. Ministerstwo dobrze ocenia zmianę stawek VAT która się odbyła na przełomie roku 2010 i 2011.

Jak odliczyć podatek naliczony, rozpoczynając sprzedaż mieszaną?

Prowadzenie działalności zarówno uprawniającej, jak i nieuprawniającej do odliczenia VAT to działalność mieszana. Polega ona na tym, że każdy zakup należy przyporządkować do odpowiedniego rodzaju działalności, czyli odrębnie do działalności opodatkowanej i odrębnie do zwolnionej z VAT. W sytuacji gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Proporcję odliczenia VAT ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu obu rodzajów działalności. Współczynnik proporcji odliczenia VAT w danym roku podatkowym określa się procentowo w stosunku rocznym, przyjmując osiągnięte obroty w roku poprzedzającym ten rok.

W sytuacji jednak, gdy:

• w poprzednim roku podatkowym nie osiągnięto obrotu z tytułu sprzedaży mieszanej;
• uzyskany obrót z tytułu sprzedaży mieszanej nie przekroczył w poprzednim roku 30 000 zł;
• podatnik uznaje, że kwota obrotu za ubiegły rok jest niereprezentatywna w odniesieniu do proporcjonalnego odliczania VAT w trakcie obecnego roku;

istnieją odrębne przepisy ustalenia wpółczynnika proporcji.

W powyższych przypadkach do odliczania kwoty VAT naliczonego przyjmuje się wskaźnik proporcji ustalony na poziomie szacunkowym, według przewidywanego poziomu sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej. Wysokość tego wskaźnika wymaga jednak uzgodnienia z naczelnikiem urzędu skarbowego w formie protokołu. W tym celu należy wystąpić do organu z wnioskiem, przedstawiając w nim swoją prognozę przedmiotowej sprzedaży z przekonującym uzasadnieniem.

W sytuacji gdy udział sprzedaży uprawniającej do odliczania VAT w sprzedaży ogółem przekroczy 98%, podatnik ma prawo do odliczenia całej kwoty podatku naliczonego od zakupów związanych z działalnością mieszaną, jeśli wynikająca z zastosowania proporcji kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu w skali roku będzie mniejsza niż 500 zł. W przeciwnym wypadku musi stosować przy odliczaniu VAT współczynnik proporcji.